ناگزير از شرح و توضيح ] بدانند ! مبادا [ عدّه‌اى از عوامّ النّاس ] در فهم آن دوچار اشكال شوند ! 17 - [ همان صفحه سطر 7 ( امّا بخت خفته خواب خرگوش بر آن غافلان نه چنان غالب گردانيده بود كه بانذار بيدار شوند الخ ) اگرچه در حواشى توضيحاتى كافى و سودمند درباب خواب خرگوش داده شده است در تكميل آن مطالب عرض ميكنم كه متنبّى نيز در ضمن قصيده‌ايكه بمطلع زير شروع مىشود : فؤاد ما تسلّيه المدام * و عمر مثل ما يهب « 1 » اللئام بموضوع خواب خرگوش اشاره كرده و گفته است : ارانب غير انّهم ملوك * مفتّحة عبونهم « 2 » نيام . ] از اين افادت ناقد بصير ، كه به ظاهر ، ديوان متنبّى مىخوانند و شعر متنبّى مىدانند ، اين بندهء ضعيف هم سپاسگزار است ! و هم منّت پذير ! و اعجابش ! بدين مايه اطّلاع ! - كه مزيد بر آنچه من بنده ، در اين باب ، در صفحهء 195 و 196 از قول جاحظ و ابن قتيبه و ناصر خسرو و ديگران ، ذكر كرده ، شاهدى نيز از شعر متنبّى آورده‌اند - وراى حدّ تحرير و تقرير ! 18 - [ ص 42 سطر 6 ( احاطة الدّايره بنطقطه « 3 » المركز ) اگرچه نظاير اين تعبير از كتب معتبرهء ادب نقل گرديده است امّا اگر قول حريرى را هم كه در مقامهء صنعانيه گفته است بدانها ضميمه ميفرمودند افادت و افاضت بحدّ كمال ميرسيد ( و قد احاطت به اخلاط الزّمر ، احاطة الهالة بالقمر و الاكمام بالثّمر ) . ] بازهم از اين افادت و افاضت سپاسگزار است و ممنون ! و يقين دارد ! كه اگر حريرى نيز زنده مىبود از اين معنى بر خود سخت مىباليد ! كه در روزگارى كه افاضل آن در لغت

--> ( 1 ) - چنين است در اصل مقاله ، به جاى « تهب » ، رجوع شود به : شرح التبيان للعكبرى على ديوان ابى الطيب احمد بن الحسين المتنبى ، جلد 2 ، صفحهء 357 ، و شرح ديوان المتنبى لعبد الرحمن البرقوقى ، جلد 4 ، صفحهء 243 . ( 2 ) - چنين است در اصل مقاله به جاى « عيونهم » ، و به ظاهر غلط مطبعى است . ( 3 ) - چنين است در اصل مقاله ، به جاى « الدائرة بنقطة » ، و به ظاهر غلط مطبعى است .